Mùa Xuân Nói Chuyện Hạnh Phúc

Mổi người chúng ta được sinh ra là để được sống hạnh phúc.

Nhưng thế nào là hạnh phúc? Đó có phải là thứ hạnh phúc mà con người ước mơ và say mê tìm kiếm, chinh phục không? Hạnh phúc đó có thể hình thành theo toan tính và cách thức của con người không? Hạnh phúc đó có trọn vẹn, bền vững và vĩnh viễn không? Trước tiên mình cần tìm hiểu quan niệm chung về hạnh phúc,

       Có nhiều quan niệm khác nhau về hạnh phúc trong cuộc đời. Cách chung, người mình coi hạnh phúc như một cái gì bên ngoài mà mình phải có được, như tiền tài, danh lợi, sức khỏe, sắc đẹp, địa vị, uy thế, quyền lực, thành công, thỏa mãn ước muốn, .v.v... Mỗi người theo góc độ của mình, tùy thuộc vào nhu cầu thiết yếu của thể chất và tâm linh mà hình thành một quan niệm về hạnh phúc. Nhưng nếu như thế thì hạnh phúc là một cái gì chủ quan, phiến diện, tạm thời, và cứ phải săn đuổi, tìm kiếm, chẳng biết bao giờ cho có, và cho cùng. Hạnh phúc như thế đồng nghĩa với sở hữu, sở hữu càng nhiều, hạnh phúc càng lớn, bao chiếm càng lớn hạnh phúc càng nhiều. Kinh nghiệm thực tế cho thấy không phải thế, nhưng trái lại, sở hữu càng nhiều, càng khổ tâm; bao chiếm càng lớn, càng khốn đốn. Không nên lẫn lộn phương tiện với mục đích:

         Có những phương tiện không cần thiết, không cách này thì cách khác. Hạnh phúc không phải là cái từ bên ngoài mà mình cần phải có, nhưng nhiều khi lại là điều mà mình không có, và không cần phải có. Hạnh phúc không lệ thuộc vào những gì mình có, cũng không nằm trong những gì mình được. Không thể luận bàn về hạnh phúc trên cái có hay không có, được hay không được. Nó nằm trên bình diện khác của đời sống con người, trong chính tâm hồn con người.

       Hạnh phúc luôn sẵn có trong tâm hồn mỗi người chúng mình. Đó là trạng thái hồn nhiên của các trẻ thơ, cho tới khi chúng bị khuynh đảo và bị đầu độc bởi những ảnh hưởng xấu và tiêu cực của xã hội và văn hóa. Bởi vậy, hạnh phúc không phải là cái gì chúng mình đạt được, nhưng nó đã sẵn có. Nó chỉ bị thất lạc, bị chôn vùi, hoặc bị mai một:

         Mình không cảm nghiệm được hạnh phúc trong mọi lúc là vì mình sai lạc và náo loạn trong tâm trí cũng như trong tính cách của mình, làm mất đi hạnh phúc.

         Mình không cảm thấy hạnh phúc lan tỏa là vì mình còn chôn chặt hạnh phúc dưới nhiều tầng lớp của ham muốn, thèm khát, tham lam, ảo tưởng, tự hào, cao ngạo...

         Nguyên nhân gây nên sai lạc và tạo nên những lớp mây mù đó là do mình muốn tự đồng hóa mình với những quan niệm, danh hiệu, tên tuổi, nghề nghiệp, chức tước, địa vị... được người ta gán cho mình. Chính mình bị nhồi sọ vì những từ ngữ và quan niệm đó, và coi nó như là điều thiết yếu làm nên chính mình, hoặc làm nên giá trị của một con người.

         Những sai lạc đó gây nên mù quáng, tạo nên một tình trạng an thân giả tạo, và ru ngủ mình trên những sở hữu tạm bợ, mà xã hội coi đó như một danh phận, hay một ý thức hệ hợp thời. Cần phải nhận ra chính mình trong những thứ lộn xộn và hỗn độn đó. Cần phải xóa bỏ những ảo tưởng để thoát ra khỏi “mê hồn trận”, tìm lại hạnh phúc đang bị phủ che; cũng như phá vở mọi lớp mây dầy đặc của những thanh thế và danh vọng mà người đời gán cho, để từ đó khơi lên nguồn hạnh phúc đang bị vùi lấp dưới bùn nhơ của dục vọng thấp hèn. Không dễ gì phá vỡ những rào cản hạnh phúc đó, vì mình đã thấm nhiễm với những kiểu cách đó trong đời thường.

         Chắc chắn hạnh phúc không phải là cái gì từ bên ngoài đi vào trong mình, nhưng từ bên trong mình lan tỏa ra bên ngoài để gặp gỡ, chia sẻ với người khác. Hạnh phúc chỉ có thực khi được trao ban, chứ không thể chiếm đoạt, nó chỉ nảy sinh từ lòng vị tha. Khi biết để tâm làm cho người khác được hạnh phúc thì chính mình cũng hạnh phúc, nên Karlmarx đã nói :"người hạnh phúc nhất là người đã tạo được hạnh phúc cho nhiều người khác". Trái lại, sự bất hạnh sinh ra từ lòng vị kỷ.

         Từ đó, mình mới chắc chắn rằng thời gian của hạnh phúc là ngay bây giờ, và nơi chốn của hạnh phúc là chính tại đây. Nó hệ tại ở nụ cười, với tâm hồn lạc quan yêu đời, và ở sự chia sẻ nồng thắm của mình với những người chung quanh. Tất cả những cái gì bên ngoài chỉ góp phần nẩy sinh hạnh phúc chứ không bao giờ là nguồn đem lại hạnh phúc cho mình, mà chính mình mới là nguồn hạnh phúc cho mình.

         Hạnh phúc là như thế, nó thuộc về những người biết tự đủ cho mình, chứ không phải nằm chờ ở những mơ ước xa xôi, cũng không trông đợi vào những hoạch định lớn lao hay những công trình sáng giá trước mặt người đời: “Xót xa biết bao khi tìm hạnh phúc qua đôi mắt của người khác” (Shakespeare). Hãy trở về với mình, nơi khởi nguồn hạnh phúc.

Chúng ta khổ vì chúng ta thường không vui với những gì mình đang có, đau khổ với những gì mình chưa có, và mơ tưởng những gì mình không thể nào có. Bởi thế ta tự làm khổ chính mình, tự chôn vùi hiện tại trong khi tương lai thì chưa được thành hình! Hãy quay lại với những gì bạn đang có, đang nắm giữ.