Viết Cho Ngày 01/11

Đối với người công giáo thì mỗi năm có hai ngày dành riêng để nhớ về cội nguồn, đó là ngày mùng hai têt , ngày cầu cho ông bà cha mẹ còn sống hay đã qua đời và ngày 01/11 và kéo dài đến hết tháng 11 là ngày lễ các đẵng linh hồn dành riêng cầu cho những người đã chết. Người công giáo luôn đặt chữ hiếu làm đầu, chỉ sau thượng đế.
Đạo hiếu của công giáo thể hiện trong điều răn thứ bốn (thảo kính cha mẹ) là điều buộc phải giữ. Trong sách Huấn ca có những lời khuyên con cái có bổn phận với cha mẹ:” Con ơi, hãy săn sóc cha mẹ con, khi người đến tuổi già: Bao lâu người còn sống chớ nên làm người buồn tủi, Người có lú lẫn con cũng phải cảm thông, đừng cậy mình sung sức khoẻ mạnh mà khinh dễ người.
Thánh Phaolô cũng dạy “kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ vì đó là là điều phải đạo
Đặc biệt người Việt Nam ta do chịu ảnh hưởng Khổng giáo, luôn xem đạo đức, luân lý là nguyên tắc sống, coi Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín làm phương châm của con người, đặc biệt vấn đề hiếu thảo được Khổng Tử đưa lên hàng đầu, gói gọn trong câu:
Nuôi vui, ở kính, bệnh lo,
Tang thương, tế cẩn sao cho trọn nghì.
Người Việt Nam tin rằng: Ông bà cha mẹ khi chết đi thì vong hồn của họ vẫn luôn gần gũi để phù hộ cho con cháu, niềm tin tưởng đó mạnh đến nỗi trở thành một tín ngưỡng (đạo ông bà) “thờ cúng tổ tiên”, vì thế người xưa có câu:
Thà đui mà giữ đạo nhà
Còn hơn có mắt ông cha chẳng thờ.
hơn nửa nghĩ theo luật nhân quả của phật giáo thì ta thấy mình phải sống hiếu thảo để được con cái hiếu thảo lại với mình.(Hiếu thuận hườn sanh hiếu thuận tử, ngổ nghịch hườn sanh ngổ nghịch nhi) (dục tri lai thế quả kim sinh tác giả nhân).
Trong tác phẩm “Đoạn trường tân thanh” cụ Nguyễn Du đã viết:
Duyên hội ngộ, đức cù lao
Bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn
Để lời thệ hải minh sơn
Làm con trước phải đền ơn sinh thành
Hay trong “gia huấn ca” của Nguyễn Trãi cũng nói:
Cù lao ơn đức cao dầy
Phải lo hiếu kính đêm ngày khăng khăng.
Ca dao Việt Nam cũng không thiếu những câu nói về đạo hiếu:
Công cha nghĩa mẹ cao dầy
Cưu mang trứng nước những ngày còn thơ
Nuôi con khó nhọc đến giờ
Trưởng thành con phải biết thờ song thân.
Hay:
Công cha như núi thái sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chử hiếu mới là đạo con
Chữ hiếu đã trở thành phong tục tự nhiên bắt nguồn từ đạo Khổng, ai cũng biết là lúc cha mẹ tuổi đã già thì con cái phụng dưỡng, chăm sóc để cha mẹ thảnh thơi vui sống với con cháu. Và lâu đời nung đúc thành những câu ca dao, hò, hát nghe rất cảm động:
Mỗi đêm thắp ngọn đèn trời
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.
Còn cha còn mẹ thì hơn
Không cha không mẹ như đờn đứt dây
Đờn đứt dây còn xoay còn nối
Cha chết rồi con chịu mồ côi
Mồ côi tội lắm ai ơi
Đói no ai biết lở lời ai phân
Chiều chiều nhớ mẹ xa xưa
Miệng nhai cơm bún lưỡi lừa cá xương
Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp bột như đường mía lao.
Ngày xưa cả gia đình quanh quẩn trong làng ít khi đi xa nên có nhà được tới tam đại đồng đường, trong nhà có đủ tiếng ho của người già, tiếng khóc trẻ thơ và tiếng nói của kẻ trưởng thành. Mọi nguồn thu nhập đều do người lớn tuổi quản lý và chi xuất. Do đó người lớn đương nhiên là đầu mối quây quần của cả đại gia đình.
Ngày nay xã hội phát triển theo chiều hướng công nghiệp hoá, cái cảnh cha con cùng đứng bên bờ ruộng không còn nhiều nữa, mà đa số là thanh niên đi học nơi thành phố, đi làm theo những khu công nghiệp xa lắc, sống theo lối sống mới, bỏ lại quê nhà chỉ những người già yếu với cái suy nghĩ xưa cũ.
Có lần nói chuyện với một người bạn, tôi hỏi thăm con cái ra sao rồi thì được nghe than vãn một hồi: mấy năm trước còn đi học tuần nào nó cũng điện thoại về nhà thăm cha mẹ hai ba lần và mỗi cuộc điện thoại đều kết thúc với câu “con hết tiền”. Vợ chồng tui dù yếu ớt vẩn luôn nhịn ăn nhịn mặc dành dụm gửi cho con với mong muốn con đừng quá thua kém bạn bè cùng trang lứa. và thực sự hạnh phúc khi thấy con thành đạt, cho dù đứa con có phần phung phí cũng được. Nhưng bây giờ thành đạt rồi có khi đôi ba tháng nó chưa hỏi thăm hai cái mạng già nầy một tiếng nữa, nó bận điện thoại với bạn gái nó hơn. (nói như hờn dỗi)
Thật vậy đấy, không phải trong thâm tâm của người con không có hiếu với cha mẹ nhưng cách suy nghĩ có khác, cách thể hiện cũng khác, không giống như suy nghĩ của lớp người trước nên gây nhiều bực bội cho cả hai.
Chúng ta phải đồng ý là cách thể hiện đạo hiếu ngày nay đã thay đổi theo dòng thế sự, cộng với đạo đức xã hội suy đồi do ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dụng đang chế ngự. Mọi chuyện đã đổi khác, dù cha mẹ lúc nào cũng thương con, nhưng cách thể hiện tình thương như xưa không còn phù hợp nữa nên chẳng đem lại ấm áp trong gia đình mà có khi còn làm cho con cái thêm bực bội và cuối cùng là con cái ít hiếu thảo với cha mẹ hơn trước. Biết rằng cha mẹ luôn thương yêu đùm bọc con dù cho con cái đã thành đạt.
Có một bà mẹ bán vé số chắc chiu từng đồng lo cho đứa con gái nhỏ đi học, vì bà phải ra đi từ sớm nên dặn con bé ở nhà phải quét dọn nhà cửa và rửa chén bát, đổi lại mỗi ngày bà cho 10.000đ ăn quà lúc đi học. một hôm bà bệnh nằm ở nhà không đi bán vé số được, tiền lãi rồi tiền vốn ra đi dần, và mỗi ngày không còn cho cô bé tiền ăn quà như trước, ba ngày sau cô bé nói với mẹ “Đã ba ngày rồi mẹ không cho con tiền như vậy mẹ thiếu con 30.000đ. trong cảnh nhà túng thiếu, tiền mua thuốc còn thiếu lên thiếu xuống bà mẹ nhìn con gái mà ngấn lệ trào ra khoé mắt bà nói với cô bé .” con biết mẹ rất thương con, không có tiền cho con mẹ đã buồn lắm, bây giờ con nói thế mẹ lại càng đau lòng hơn nữa. con không đẹp bằng con nhỏ hàng xóm, con không giỏi bằng mấy bạn cùng lớp với con, mặc kệ, mẹ vẫn yêu con hơn hết, vì con là con mẹ, nếu chẳng may con có tật nguyền gì thì mẹ vẩn một lòng yêu thương con, mới có ba ngày con đã kể mẹ nợ con, con nhớ lại đi, chín tháng cưu mang, ba năm bú mớm ẵm bồng, gội đầu rửa đít lau mình mẹ có nói con nợ mẹ gì đâu, mẹ vui theo từng bước con chập chững , mẹ hạnh phúc theo tháng ngày con khôn lớn để bây giờ con nói là mẹ nợ con”.
Cha mẹ nuôi con như biển hồ lai láng
Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.
Cái cần mà tôi nói ở đây là sự quan tâm chăm sóc của con cái đối với cha mẹ mà hiện nay rất thiếu, nhưng điều đáng lo hơn là tình thương của con cái dành cho ông bà cha mẹ, nhiều người cho rằng, trách nhiệm của cha mẹ phải nuôi mình lớn lên là chuyện đương nhiên phải có, là món nợ “đồng lần” (nước mắt chảy xuôi mà). Nên không cảm thấy có trách nhiệm yêu thương cha mẹ.Ở đây tôi nói là yêu thương chớ không phải chỉ lo lắng về cái ăn cái mặc, vì nếu chỉ là chuyện ăn ngon mặc đẹp thì thực tình mà nói “con chó nhà giàu” cũng được vậy. Trong khi ở đời thì hiếu nghĩa ở cái tâm. Và tôi xin mượn lời của Đại Đức Thích Thanh Huân- trụ trì chùa Pháp Vân để làm đoạn kết của bài nầy
Chữ Hiếu thể hiện ở sự quan tâm, luôn tôn kính cha mẹ. Có thể trong lúc này bạn đang gặp khó khăn, chưa báo đáp được về mặt vật chất cho cha mẹ, nhưng nếu bạn vẫn luôn quan tâm tới cha mẹ thì vẫn không thể coi là bất hiếu. Bạn chỉ cần thể hiện là người có lý tưởng, định hướng trong cuộc sống, khiến cha mẹ yên tâm, thấy con mình đã trưởng thành tức là bạn đã có hiếu rồi.”